واقعيّت آن است كه شكست انقلاب يا تأخير آن و شهادت امامى كه به انتظار رهبرى او بودند ، ضربات سختى به برخى از هواخواهان و اعضاى جنبش وارد مىكرد و امتحان دشوارى براى آنان بود . اگر حكمت و فلسفه اين امر بعداً آشكار نمىشد ، حكمت اين بود كه اوضاع سياسى پس از مرگ هارون ، بدون خونريزى ، به نفع آنان تغيير كرد . برخى از سود جويان و شيفتگان رياست يا ثروت ، از اين ضربه استفاده كردند و به ساده لوحان چنين گفتند كه موسى بن جعفر عليهما السلام نمرده و نمىميرد تا آنكه قيام كند . امام على بن موسى الرضا در برابر اين مذهب ايستادگى و مجاهدتهاى بسيار نشان داد تا سر انجام - اين مذهب - از بين رفت و جز نامى در تاريخ از پس خود بر جاى ننهاد . مثلًا حديثى از جعفر بن محمّد نوفلى آمده است كه گفت : خدمت امام رضا عليه السلام ، كه در پل اربق « 1 » بود ، رسيدم و به او سلام دادم . سپس نشستم و گفتم : فدايت شوم برخى گمان مىكنند كه پدرت زنده است . فرمود : دورغ گفتند . خدا لعنتشان كند اگر او زنده بود ميراثش تقسيم نمىشد و زنانش به نكاح ديگران در نمىآمدند . به خدا سوگند طعم شهادت را چشيد همچنان كه على بن ابى طالب عليه السلام آن را چشيد . « 2 »

--> ( 1 ) - از نواحى را مهرمز در خوزستان . ( 2 ) - بحارالانوار ، ج 48 ، ص 260 .